TAYTOTHTA

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΕΕ

Πρώτα Βήματα
Η Ελληνική Εταιρεία ιδρύθηκε το 1971-1972. Έναυσμα για την ίδρυση της ΕΕ ήταν ο αποχαρακτηρισμός του σπουδαίου Γοτθικού Ναού του Σωτήρος στο Ηράκλειο από την επτάχρονη δικτατορία, για να γίνει χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων. Δεν έφτανε η κατεδάφιση ενός σημαντικού μνημείου που θεωρήθηκε "ξένο" προς την ελληνική παράδοση. Επιπλέον διώχθηκε ο αρχαιολόγος που επιχείρησε να το διασώσει. Ευτυχώς, ακόμη και επί δικτατορίας, το δικαστήριο τον αθώωσε.

	Μονή Οσίου Λουκά - Γενική όψη του βυζα-ντινού ναού και της Τράπεζας της Μονής.

Η πρώτη περίοδος της ΕΕ, υπό τη δικτατορία, ήταν από τις πιο δύσκολες. Ανέλαβε σημαντικούς αγώνες για την Ύδρα και τα Μέθανα και ήδη χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία η στρατηγική της φιλικής επέμβασης διεθνών οργανισμών, όπως της Europa Nostra στην περίπτωση της διατήρησης της μορφής του λιμανιού της Ύδρας. Στην περίπτωση της τσιμεντοβιομηχανίας στα Μέθανα, παρά τον έντονο αγώνα που δόθηκε και τη θετική στάση του ΕΟΤ, ήταν αναγκαία η πτώση της δικτατορίας για να ακυρωθεί το έργο και να σωθεί ο Νότιος Σαρωνικός από τη βιομηχανοποίηση.

Η περίοδος αμέσως μετά τη μεταπολίτευση διέφερε απόλυτα από την προηγούμενη. Ήταν όντως από τις πιο δημιουργικές εποχές, ιδιαίτερα διότι η ΕΕ μπόρεσε να παίξει πολύ θετικό ρόλο στη διαμόρφωση του άρθρου 24 του Συντάγματος του 1975.

Όμως, φάνηκε πολύ νωρίς ότι η αρνητική στάση της δικτατορίας απέναντι στα περιβαλλοντικά θέματα δεν ήταν τυχαία, αλλά αντικατόπτριζε τη στάση πολλών πολιτών. Η ΕΕ ανέλαβε μετά από μυστική παράκληση του αρμοδίου Υπουργού Πολιτισμού, Κωνσταντίνου Τρυπάνη την εκστρατεία για τη διάσωση της Πύλου. Την ίδια εποχή εγκαινίασε τη δράση της στους χώρους της επικοινωνίας και της εκπαίδευσης, με την πεντάχρονη λειτουργία του Γραφείου Αρχιτεκτονικών Συμβουλών στην Ερμούπολη, τη διανομή 4.000 διαφανειών με τον τίτλο "Το διαστημόπλοιο Γη" σε Δημοτικά Σχολεία της χώρας και την εκστρατεία για τη διάσωση της Πλάκας.

Παράλληλα η ΕΕ δραστηριοποιήθηκε στο χώρο της προστασίας της φύσης, με την κατασκευή του Σταθμού Βιολογικών Ερευνών στη Μικρή Πρέσπα και στο χώρο της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς με το πρώτο πρόγραμμα αναστήλωσης της Νέας Μονής Χίου. Από το 1976 μέχρι το 1980 διεξάγεται σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια των Αθηνών και του Λίβερπουλ ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα μελέτης της ρύπανσης του Κόλπου της Ελευσίνας. Κατέληξε σε προτάσεις που έδιναν λύσεις στο πρόβλημα και σήμερα ο κόλπος της Ελευσίνας αποτελεί ένα από τα ελπιδοφόρα παραδείγματα της δυνατότητας αναστροφής περιπτώσεων οικολογικής υποβάθμισης.

ΕΕ και Ελλάδα στην Ευρώπη
Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1981, διεύρυνε τις δυνατότητες για περιβαλλοντική δράση. Από το 1975 η ΕΕ είχε γίνει μέλος του Ευρωπαϊκού Γραφείου Περιβάλλοντος ΕΕΒ, το οποίο έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας ριζοσπαστικής πολιτικής περιβάλλοντος στις χώρες-μέλη. H συνεχής παρουσία του τότε Προέδρου της ΕΕ, Μιχάλη Σκούλλου, στο Συμβούλιο του ΕΕΒ και μάλιστα ως Προέδρου του ΕΕΒ από το 1986 έως το 1992 προώθησε τους στόχους της ΕΕ για την Ελλάδα, μέσω της προώθησης των ιδίων στόχων για όλες τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τη δεκαετία του 1980 σημάδεψαν επίσης οι μάχες για το Δελφικό τοπίο, ενάντια στο προτεινόμενο εργοστάσιο αλουμίνας και για την Αράχωβα, ενάντια στην πρόταση διαπλάτυνσης του κεντρικού δρόμου, που θα κατέστρεφε τον παραδοσιακό ιστό της πόλης.

Τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 1980 και τα πρώτα της δεκαετίας του 1990 σημαδεύτηκαν επίσης από μία τολμηρή και αποτελεσματική πρωτοβουλία, με τη διοργάνωση από τον Κώστα Καρρά, το 1988, μιας διαθρησκειακής συνάντησης για το περιβάλλον στην Πάτμο, που οδήγησε στην έντονη και ευεργετική ενασχόληση του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την οικολογική κρίση.

συνέχεια >>