ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

MIO / ECSDE

MEΣΟΓΕΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Τριπόδων 28, 10558 Αθήνα
Tηλ: +30210-3247490, -3247267, Fax: +30210-3317127
E-mail: mio-ee-env@ath.forthnet.gr
Web site: www.mio-ecsde.org

Το Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον τον Πολιτισμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη είναι ομοσπονδία Μεσογειακών Μη Κυβερνητικών Oργανώσεων (ΜΚΟ) που ασχολούνται με θέματα περιβάλλοντος και ανάπτυξης. Το ΜΙΟ-ECSDE παρέχει τεχνική και πολιτική υποστήριξη για την παρουσίαση των θέσεων και τη δράση των ΜΚΟ στο χώρο της Μεσογείου. Σε συνεργασία με Κυβερνήσεις, Διακυβερνητικούς και Διεθνείς Οργανισμούς και άλλους κοινωνικο-οικονομικούς εταίρους, ασκεί ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη πολιτικών για την προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης στις Μεσογειακές χώρες.

Ιστορικό
Στις αρχές της δεκαετίας του '80, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εξαιτίας της διεύρυνσης της με νέα κράτη-μέλη από τη Μεσόγειο, προέτρεψε το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος (European Environmental Bureau - ΕΕΒ) να συγκροτήσει την Επιτροπή για τη Μεσόγειο (Mediterranean Committee), με την τεχνική υποστήριξη της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Το 1990 ιδρύθηκε το Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης (ΜΙΟ) ως ένα δίκτυο ΜΚΟ, σε ένα κοινό πρόγραμμα του ΕΕΒ και της Ελληνικής Εταιρείας σε στενή συνεργασία με το Αραβικό Δίκτυο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (Arab Network of Environment and Development - RAED). Η διεύρυνση του δικτύου ΜΚΟ του MIO-ECSDE και η αυξανόμενη ανάγκη για ανοιχτή συμμετοχή και εκπροσώπηση των ΜΚΟ σε Μεσογειακά και Διεθνή φόρα είχαν ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση του ΜΙΟ-ECSDE σε Ομοσπονδία ΜΚΟ, το 1996 (σημερινή μορφή).

Δομή
Η Ομοσπονδία αποτελείται από τις Οργανώσεις Πλήρη Μέλη και Οργανώσεις Αντεπιστέλλοντα Μέλη. Όλα τα μέλη συμμετέχουν στη Γενική Συνέλευση. Τα διοικητικά όργανα του ΜΙΟ-ECSDE είναι: το Διοικητικό Συμβούλιο, ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος, τα οποία υποστηρίζει η Γραμματεία με έδρα την Αθήνα.

Κύριος Σκοπός
Ο κύριος στόχος του ΜΙΟ-ECSDE είναι η προστασία του Φυσικού Περιβάλλοντος (χλωρίδα, πανίδα, βιότοποι, δάση, ακτές, φυσικοί πόροι, κλίμα) και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς (πολιτιστικά στοιχεία των πόλεων, αρχαιολογικοί και παραδοσιακοί χώροι, μνημεία, κ.λπ.) στη Μεσόγειο. Απώτερος σκοπός είναι η προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης σε μια ειρηνική Μεσόγειο.

Οι κύριοι μέθοδοι που χρησιμοποιεί το ΜΙΟ-ECSDE προκειμένου να υλοποιήσει τους στόχους του είναι:

• Προώθηση της κατανόησης και της συνεργασίας μεταξύ των λαών της Μεσογείου και, κυρίως, μεταξύ των ΜΚΟ, μεταξύ ΜΚΟ και Κυβερνήσεων, Κοινοβουλίων, Τοπικών Αρχών, Διεθνών Οργανισμών καθώς και κοινωνικό-οικονομικών εταίρων στη Μεσόγειο.
• Ενίσχυση της ίδρυσης, λειτουργίας, συνεργασίας και συντονισμού των ΜΚΟ της Μεσογείου και στήριξη των ενεργειών τους καθώς και διασφάλιση παροχής και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ τους.
• Προώθηση της εκπαίδευσης και της έρευνας σε ζητήματα προτεραιότητας και υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ ΜΚΟ και επιστημονικών ή/και ακαδημαϊκών ινστιτούτων.
• Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για την αειφόρο ανάπτυξη και για κρίσιμα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα της Μεσογείου με εκστρατείες ενημέρωσης, εκδόσεις, εκθέσεις, παρουσιάσεις, κλπ.

Δραστηριότητες του ΜΙΟ-ECSDE

Δίκτυο
Η Γραμματεία του ΜIO-ECSDE επικοινωνεί τακτικά με τα μέλη αλλά και με το ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων ΜΚΟ μέσω του Εσωτερικού Ηλεκτρονικού Ενημερωτικού Εντύπου (8 τεύχη κάθε έτος), του Τριμηνιαίου Ενημερωτικού Δελτίου "Βιώσιμη Μεσόγειος" (Sustainable Mediterranean) που εκδίδεται σε συνεργασία με το RAED και το EEB, καθώς και μέσω ποικίλων εκδόσεων και του δικτυακού τόπου του που ανανεώνεται τακτικά. Με αυτό το τρόπο παρέχει πληροφόρηση για τις τρέχουσες και μελλοντικές δραστηριότητες και πολιτικές για τα Μεσογειακά θέματα και προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των εταίρων σε κοινά προγράμματα.

Ανάπτυξη ικανοτήτων των ΜΚΟ
Το ΜΙΟ-ECSDE έχει συνεισφέρει σημαντικά στην ανάπτυξη ικανοτήτων των Μεσογειακών ΜΚΟ, μέσα από τη διοργάνωση διεθνών εκπαιδευτικών σεμιναρίων σε περιβαλλοντικά θέματα, στα οποία συμμετέχουν μέλη των Μεσογειακών ΜΚΟ. Τέτοια σεμινάρια πραγματοποιούνται πλέον σε ad hoc βάση και σταδιακά εστιάζουν σε ειδικότερα θέματα.

Προώθηση και σχεδιασμός κοινής πολιτικής των ΜΚΟ
Το ΜΙΟ-ECSDE, ως η κύρια και πιο αντιπροσωπευτική ομοσπονδία ΜΚΟ στη Μεσόγειο, συμβάλλει στην επίτευξη ομοφωνίας ανάμεσα στα μέλη του και προωθεί την κοινή πολιτική ανάμεσα στις ΜΚΟ ενισχύοντας τη συλλογική φωνή οργανώσεων των πολιτών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη σε διεθνή φόρα και συνέδρια. Σε αρκετές περιπτώσεις το MIO-ECSDE προσχεδίασε και πρότεινε κοινές πολιτικές, υπομνήματα και μνημόνια που υιοθετήθηκαν από την πλειοψηφία των ΜΚΟ. Σε πολλές περιπτώσεις εξουσιοδοτήθηκε να εκπροσωπήσει όλες τις ΜΚΟ της Μεσογείου σε μεγάλα διεθνή συνέδρια (υπουργικά, διακυβερνητικά, κλπ.) και να παρουσιάσει τις διακηρύξεις και τις κοινές τους θέσεις. Οι οργανωτικές και άλλες ικανότητες και η νευραλγική θέση του MIO-ECSDE έχουν αναγνωρισθεί από πολλούς εταίρους και του έχει ανατεθεί η διοργάνωση εκδηλώσεων μεγάλου πολιτικού κύρους (Μονακό, 13 Νοεμβρίου 2002, Γιοχάνεσμπουργκ-παράλληλα γεγονότα, Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2002).

Το MIO-ECSDE έχει διοργανώσει αποκλειστικά ή σε συνεργασία με άλλες ΜΚΟ ένα μεγάλο αριθμό επιτυχημένων και σημαντικών συνεδρίων και συναντήσεων, με στόχο την παγίωση των θέσεων των ΜΚΟ σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η Αειφόρος Ανάπτυξη (Αθήνα, 21-24 Νοεμβρίου 1991), το Νερό (Ρώμη, 24-27 Οκτωβρίου 1992, Αθήνα 17-19 Μαρτίου 1994, Αθήνα 2-4 Νοεμβρίου 2000, Κάιρο, 19-21 Δεκεμβρίου 2001, Αθήνα 19-20 Μαρτίου 2002, Αθήνα 8-12 Δεκεμβρίου 2002), η Agenda MED-21 (Τύνιδα 27-28 Οκτωβρίου 1994), τα Στερεά Απόβλητα (Κάιρο, 6-8 Οκτωβρίου 1999, Αθήνα 17-18 Απριλίου 2000), η Ευρω-Μεσογειακή συνεργασία και η Συνθήκη της Βαρκελώνης (Κάιρο 26-27 Απριλίου 1992, Βαρκελώνη 2-4 Ιουνίου 1995, Στουτγάρδη 14-15 Απριλίου 1999, Μασσαλία, 10-12 Νοεμβρίου 2000, Αντάλεια 12 Μαρτίου 2002) η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Αθήνα 26-30 Ιουνίου 1995, Θεσσαλονίκη 6-7 Δεκεμβρίου 1997, Αθήνα 18-19 Δεκεμβρίου 1998), η Προστασία, Διατήρηση και Αειφόρος Διαχείριση του Αρχαιολογικού Περιβάλλοντος μέσω Πολιτιστικών Γεγονότων (Ναύπλιο 6-7 Σεπτεμβρίου 2001), η Συνεισφορά της Μεσογείου στη Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο Γιοχάνεσμπουργκ (Μονακό, 13 Νοεμβρίου 2001, Γιοχάνεσμπουργκ 2 Σεπτεμβρίου 2002), οι Ευρω-Μεσογειακές Πολιτικές (Μάλτα, 19-20 Φεβρουαρίου 2002, Αθήνα, 7-10 Ιουλίου 2002) κ.α. Επίσης, έχει διοργανώσει συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης σε κάποια από τα θέματα αυτά αλλά και σε θέματα όπως η συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και η πρόσβαση των ΜΚΟ σε οικονομικούς πόρους.

Διεθνείς συνεργασίες
Το MIO ECSDE συνεργάζεται στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη MAP/UNEP, την UNESCO και άλλους διεθνείς (UNDP, IFAD, METAP, World Bank, EIB) καθώς και με επιστημονικά δίκτυα και ομοσπονδίες (EEB, RAED, FoE, WWF, RAMSAR Convention, MED Forum, CIESM, MEDCITIES, MEDMARAVIS, MEDPAN, MEDWET, IUCN, GWP, CREE, κ.λπ.).

To MIO-ECSDE είναι μέλος της Μεσογειακής Επιτροπής για την Βιώσιμη Ανάπτυξη (MCSD), που ιδρύθηκε στα πλαίσια της Συνθήκης της Βαρκελώνης. Έχει αναλάβει την ηγετική καθοδήγηση (Task Manager) της Θεματικής Ομάδας για την "Πληροφόρηση, Ευαισθητοποίηση, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Συμμετοχή του Κοινού", ενώ συμμετείχε, ως μέλος και σε άλλες θεματικές ομάδες. Είναι μέλος της MAP/UNEP και έχει διαπιστευτεί από τη διεθνή Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών κατά της Ερημοποίησης (UNCCD) όπως και από την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Αειφόρο Ανάπτυξη (UNCSD).

Από τον Μάρτιο του 2002 το MIO-ECSDE έχει αναλάβει την Προεδρεία και τη Γραμματεία του GWP-Med. Η GWP-Med (πρώην ΜΕDT AC) είναι μία από τις εννέα περιφερειακές συνεργασίες της Παγκόσμιας Σύμπραξης για το Νερό (Global Water Partnership - GWP) και δραστηριοποιείται στο χώρο της Μεσογείου. Η GWP-Med έχει ως κύριο στόχο την προώθηση της συνεργασίας για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Υδάτινων Πόρων (ΟΔΥΠ) και αποτελεί τον συνδετικό κρίκο για την συνεργασία μεταξύ οργανισμών και ινστιτούτων από όλη την Μεσόγειο, σχετικών με τη διαχείριση του νερού. Τα μέλη του Συμβουλίου του GWP-Med είναι οι εξής οργανώσεις: Blue Plan (MAP/UNEP), CEDARE, CHIEAM, IME, MedWet, MIO-ECSDE και MWN.

To MIO-ECSDE συμμετείχε από πολύ νωρίς στην ανάπτυξη και στήριξη σχεδίων συνεργασίας, όπως αυτό που αφορά σε θέματα της Ευρω-Μεσογειακής Συνεργασίας. Είναι γνωστό ως "Comite de Suivi" και περιλαμβάνει επτά ΜΚΟ ενεργές σε Ευρωπαϊκό και Μεσογειακό επίπεδο (EEB, ΕΝDΑ, FoE, MedForum, MIO-ECSDE, RAED, WWF). Eίναι επίσης, μέλος του "Ευρωπαϊκού Συνασπισμού για τα δέκα χρόνια μετά το Ρίο" (Rio +10 European Coalition), όπως και της Συνεργασίας για τις Ευρωπαϊκές Θάλασσες (ESEC - European Seas Environmental Cooperation).

Ανάπτυξη της ευαισθητοποίησης, της συμμετοχής και της ομοφωνίας.
Το MIO-ECSDE σε συνεργασία με τις οργανώσεις-μέλη του ξεκινά και συντονίζει καμπάνιες για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σε κρίσιμα θέματα, όπως η διαχείριση του νερού (Μεσογειακό Έτος Νερού), τα απόβλητα, η δημιουργία ενός Ταμείου για το Μεσογειακό Περιβάλλον ($/Euro για κάθε αεροπορικό εισιτήριο) και άλλα θέματα (Μεσογειακή Ημέρα Δράσης κάθε χρόνο).

Οι συμμετοχικές διαδικασίες των ΜΚΟ, τις οποίες το ΜΙΟ-ECSDE εισήγαγε και υποστήριξε συστηματικά από το 1991, συνέβαλαν στη σταδιακή διαμόρφωση ενός πνεύματος συμμετοχικότητας ανάμεσα σε κυβερνητικές δομές, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και αλληλεγγύη στη Μεσόγειο, ήδη ορατή σε αρκετά πλαίσια συνεργασίας μεταξύ Βορρά-Νότου, Νότου-Νότου και Ανατολής-Δύσης.

Αναγνωρίζοντας την καθοριστική σημασία της ευαισθητοποίησης και της συμμετοχής για την επίτευξη της κοινωνικής και οικονομικής ευημερίας στη Μεσόγειο, το ΜΙΟ-ECSDE επενδύει στην έρευνα, ανάπτυξη και βελτίωση των συμμετοχικών διαδικασιών, των σχεδίων και μεθόδων διακυβέρνησης που οδηγούν στην επίτευξη ομοφωνίας μεταξύ των κοινωνικών εταίρων.

Eρευνα
Το MIO-ECSDE ήταν ο Μεσογειακός εταίρος του Ευρωπαϊκού Προγράμματος: "Βιώσιμη Ανάπτυξη για Πόλεις και Περιφέρειες" "Sustainable Development for Cities and Regions -SUDECIR" όπου συμμετείχαν επίσης τρία Ευρωπαϊκά Ινστιτούτα: IEEP-Βρυξέλλες, TAURUS-Γερμανία, STANUM-Αυστρία. Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού το MIO-ECSDE ανέπτυξε μεθοδολογία για την ανάλυση του τουριστικού τομέα Μεσογειακών περιοχών, η οποία εφαρμόστηκε στη Ρόδο. Η ανάλυση και η μεθοδολογία που διεξήγαγε το ΜΙΟ-ECSDE στόχευε στον προσανατολισμό του τουρισμού προς ένα πιο βιώσιμο/αειφόρο μοντέλο ανάπτυξης. Η πρακτική αυτή εφαρμόστηκε επίσης στα πλαίσια του CAMP/Malta, που πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του PAP-RAC της UNEP/MAP. Σήμερα, η μεθοδολογία του SUDECIR διαδίδεται περαιτέρω στα μέλη του MIO-ECSDE μέσα από ποικίλα σχέδια συνεργασίας. Ακόμα, το MIO-ECSDE συμβάλλει σε ένα μεγάλο αριθμό προγραμμάτων για το νερό, τα απόβλητα, τις πρακτικές και τη μεθοδολογία της εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη.

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση
Το ΜΙΟ-ECSDE σε συνεργασία με την UNESCO και το Πανεπιστήμιο Αθηνών διοργάνωσε το 1995 το δια-περιφερειακό σεμινάριο με θέμα "Επαναπροσανατολισμός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης προς την Αειφορία" (Αθήνα 26-30 Ιουνίου 1995). Τα αποτελέσματα του σεμιναρίου αποτέλεσαν τη βάση για την Διεθνή Διάσκεψη "Περιβάλλον και Κοινωνία: Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση των Πολιτών για την Αειφορία" (Θεσσαλονίκη, 8-12 Δεκεμβρίου 1997), 20 χρόνια μετά τη Διάσκεψη της Τιφλίδας. Η μεγάλη αυτή Διάσκεψη, στην οποία πήραν μέρος 1400 συμμετέχοντες από 84 χώρες διοργανώθηκε από την UNESCO και την Ελληνική Κυβέρνηση, με την Γραμματειακή Υποστήριξη του MIO-ECSDE και του Παν/μιου Αθηνών. Τα πιο ορατά αποτελέσματα της Διάσκεψης ήταν ο σχεδιασμός και η ομόφωνη συμφωνία στη "Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης", η οποία παρουσιάστηκε στην Επιτροπή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την Αειφόρο Ανάπτυξη (UNCSD) στη Νέα Υόρκη και μια σειρά θέσεων που περιέχονται στον τόμο των πρακτικών του Συνεδρίου (900 σελ.). Τα βασικά αυτά κείμενα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αρχές και προτάσεις οι οποίες θα διευκολύνουν την περαιτέρω προώθηση των θεμάτων για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.

Στη συνέχεια το ΜΙΟ-ECSDE διοργάνωσε το "Μεσογειακό Σεμινάριο για την Προώθηση της Εκπαίδευσης και της Ευαισθητοποίησης των Πολιτών για το Περιβάλλον και την Αειφορία στη Μεσόγειο" (Αθήνα 18-19 Δεκεμβρίου 1998), όπου προωθήθηκε η δημιουργία ενός Δικτύου Εκπαιδευτικών της Μεσογείου από τις συνεργαζόμενες ΜΚΟ. Ένα ορατό αποτέλεσμα αυτής της πρωτοβουλίας είναι το τρέχον εκπαιδευτικό πρόγραμμα του MIO-ECSDE με θέμα το νερό, το οποίο πραγματοποιείται από κοινού από ΜΚΟ από 6 Μεσογειακές χώρες και στην παρούσα φάση επεκτείνεται και σε άλλες Μεσογειακές χώρες.

Το ΜΙΟ-ECSDE ενόψει της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής στο Γιοχάνεσμπουργκ ανέλαβε την πρωτοβουλία μίας διεθνούς καμπάνιας για την Επαναδέσμευση για την Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα (ERA-21-Education Re-Affirmation for the 21st century).

Το ΜΙΟ-ECSDE ετοιμάζει νέα εκπαιδευτικά πακέτα στα θέματα των απορριμμάτων και του παραθαλάσσιου περιβάλλοντος, και παράλληλα η Κινητή Έκθεση για το Νερό και το εκπαιδευτικό πακέτο: "Το Νερό στη Μεσόγειο" χρησιμοποιούνται ως εκπαιδευτικά μοντέλα σε άλλες οικο-περιοχές.

Εκδόσεις
Το MIO-ECSDE σε συνεργασία με το ΕΕΒ (Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος) και το RAED (Αραβικό Δίκτυο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη) εκδίδει το τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο "Βιώσιμη Μεσόγειος" το οποίο ενημερώνει τις ΜΚΟ αλλά και άλλους ενδιαφερόμενους για τα σημαντικά περιβαλλοντικά θέματα που αφορούν στην περιοχή της Μεσογείου. Το MIO-ECSDE έχει κυκλοφορήσει μία σειρά από εκδόσεις που καλύπτουν τα θεματικά πεδία δράσης του:

• Environmental NGO Activity Kit.
• Agreed Positions of the Mediterranean Environmental Organisations (English and French versions).
• Reorienting Environmental Education for Sustainable Development, summary report of the Inter-regional Workshop, Athens, June 26-30, 1995.
• Public Awareness and Environmental Education: A tool Leading to Participation.
• A directory of Environmental Organisations Active in the Mediterranean.
• Public Participation: Guidelines of the Organisation of Round Table Discussions (English and French versions).
• A Guide to Successful NGO Funding.
• "The Thessaloniki Declaration".
• "Proceedings of the Thessaloniki International Conference - Environment and Society: Education and Public Awareness for Sustainability".
• "Proceedings of the Athens Workshop - Promotion of Education and Public Awareness for Environment and Sustainability in the Mediterranean".
• "Join Forces Against Desertification in the Mediterranean" (Pamphlet).
• "Proceedings of the Cairo International Conference and Exhibition - Municipal Solid Waste Management in the Mediterranean & Arab Region".
• "Planning Sustainable Regional Development: Principles, Tools & Practices - The case study of Rhodes Island" (1999).
• Special Edition: Environmental Education Related to the Abatement of Poverty and Hunger" (2001).
• Special Edition: "Sustainable Water Management: A priority for Euro-Mediterranean Agriculture" (2001).
• Educational poster: "Adjust your Water Behaviour to the Season" (2002).
• Educational Package "Water in the Mediterranean" , prepared in English, French, Spanish, Greek and Arabic (2002)
• "Public Participation, Environmental Information and Awareness in the Mediterranean" (2002)
• "Integrated Water Resources Management in the Mediterranean", published in English and French (2002)